Ateşin insanoğlu tarafından bulunmasından bu yana, onu kontrol etmek ve istenmeyen yangınları söndürmek için kullanılan en temel, en doğal ve en yaygın madde her zaman su olmuştur. Günümüzün modern binalarında da bu durum değişmemiştir; suyun inanılmaz soğutma kapasitesi ve her yerde kolayca bulunabilmesi, onu modern yangın mühendisliğinin başrol oyuncusu yapmaktadır. Otellerden devasa üretim tesislerine kadar birçok alanda karşımıza çıkan sulu yangın söndürme sistemleri, farklı mimari yapılara ve iklim şartlarına göre kendi içinde özel mühendislik çeşitlerine ayrılır.
Neden Sulu Yangın Söndürme Sistemleri Tercih Edilir?
Özel gazlı sistemlerin aksine sulu yangın söndürme sistemleri çok daha geniş metrekarelere, çok daha düşük maliyetlerle kurulabilir. Suyun yanan bir materyalin üzerindeki ısıyı çok hızlı bir şekilde emerek buharlaşması (soğutma etkisi) alevlerin büyümesini anında durdurur. İtfaiye yönetmeliklerinin (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik) temel dayanağı olan bu sistemler, esas olarak ortamdaki insan tahliyesini sağlamak ve itfaiye gelene kadar binanın çökmesini (taşıyıcı kolonların aşırı ısınmasını) engellemek için tasarlanmıştır.
Kullanım Alanına Göre Sulu Söndürme Yöntemleri
Bir binaya su tesisatı döşenirken “içini suyla doldurup bırakalım” mantığıyla hareket edilmez. Binanın kışın aldığı soğukluk derecesi, içerideki malzemenin parlama riski gibi faktörler, hangi sistemi kuracağımızı belirler. İşletmelerde en çok uygulanan temel sistemler şunlardır:
- Islak Borulu (Wet Pipe) Sistemler: Adından da anlaşılacağı gibi, yangın pompasından tavandaki en uç sprinkler başlığına kadar tüm boruların sürekli basınçlı suyla dolu olduğu sistemdir. Başlık ısıdan dolayı patladığı saniye su yangının üzerine iner. Bekleme süresi sıfırdır. Bu yüzden iç ortam sıcaklığının yıl boyunca 4°C’nin altına düşmediği, suyun boru içinde donma riskinin olmadığı ofis, AVM ve hastanelerde kullanılır.
- Kuru Borulu (Dry Pipe) Sistemler: Kışın sıcaklığın eksi derecelere düştüğü açık otoparklarda veya soğuk hava depolarında, boruların içindeki su donarak genleşir ve boruları patlatır. Bunu önlemek için kuru sistem icat edilmiştir. Sprinkler başlığından “Kuru Alarm Vanasına” kadar olan kısımdaki boruların içi suyla değil, kompresör yardımıyla basılmış “basınçlı hava” ile doludur. Yangın çıktığında başlık patlar, önce borudaki hava dışarı fışkırır. Havanın boşalmasıyla oluşan basınç farkı vanayı tetikler ve su geriden gelerek yangına müdahale eder.
- Baskın (Deluge) Sistemler: Bu sistemde tesisattaki sprinkler başlıklarının uçları her zaman “açıktır” (cam tüp yoktur). Borularda su veya hava beklemez, sistem boştur. Ancak odadaki elektronik duman/ısı dedektörleri yangın algıladığında, ana “Baskın Vana” elektrik sinyaliyle açılır ve su açık olan tüm başlıklardan aynı anda boşalır. Amaç, patlayıcı veya son derece hızlı yayılan sıvı yangınlarını anında devasa bir su perdesiyle örtmektir. (Örn: Uçak hangarları, petrokimya tank sahaları).
Cenksan Yangın İle Kalıcı Çözümler
Yukarıda saydığımız sistemlerden hangisinin binanız için uygun (veya yasal olarak zorunlu) olduğuna karar vermek profesyonel bir mühendislik risk analizi gerektirir. Yanlış kurulan bir sulu sistem, yangında çalışmayabileceği gibi donma nedeniyle tesisatın patlamasına da yol açabilir. Projelendirme, malzeme tedariği ve anahtar teslim NFPA standartlarında kurulum için Kocaeli merkezli Cenksan Yangın mühendislerinden danışmanlık talep edebilirsiniz.
