Bir binanın yangın mekanik tesisatı ne kadar kusursuz borulanmış olursa olsun, ihtiyaç duyulan anlık su miktarını (debiyi) ve tazyiki (basıncı) sağlayacak doğru bir pompa sistemi yoksa, o tesisat hiçbir işe yaramaz. Endüstriyel tesisler, hastaneler veya yüksek katlı konutlarda can güvenliğini sağlayacak en kritik mühendislik adımı doğru yangın pompası seçimi aşamasıdır. Piyasada satılan standart su pompalarından (hidroforlardan) çok farklı dinamiklere sahip olan bu özel cihazların seçimi, gelişigüzel değil, katı uluslararası standartlara göre yapılmalıdır.
Yangın Pompası Seçimi Yapılırken Neye Dikkat Edilir?
Sıradan bir hidrofor alırken sadece binanın yüksekliğine bakmak yeterli olabilir ancak profesyonel bir yangın pompası seçimi yapılırken tesisin “yangın tehlike sınıfı” ve “hidrolik hesaplama sonuçları” göz önüne alınır. Seçim yapılırken iki temel metrik değerlendirilir:
- Debi (GPM – Galon/Dakika): Bir yangın anında aynı anda kaç adet sprinkler başlığının patlayacağı ve kaç adet yangın dolabından hortum çekileceği hidrolik yazılımlarla hesaplanır. Bu cihazların dakikada talep edeceği toplam su miktarı, pompanın debi kapasitesini belirler.
- Basınç (mSS veya Bar): Tesisatın en uç ve en üst noktasında yer alan sprinkler başlığının veya yangın dolabı lansının suyu püskürtebilmesi için gerekli olan minimum basınç değeridir. Pompa, su deposundan çektiği suyu borulardaki sürtünme kayıplarını da yenerek bu uç noktaya istenen basınçla ulaştırmak zorundadır.
NFPA 20 Standartlarının Seçimdeki Yeri
Sektörde yangın pompalarının “Anayasası” olarak kabul edilen NFPA 20 (National Fire Protection Association) standardı, pompaların performans eğrilerini kesin kurallara bağlamıştır. Doğru bir yangın pompası seçimi yapıldığında pompa; etiketinde yazan anma debisinin %150’si oranında su talep edildiğinde dahi (aşırı yüklenme durumu), anma basıncının en az %65’ini verebilmelidir. Ayrıca kapalı vana basıncı (sıfır debi), anma basıncının %140’ını kesinlikle aşmamalıdır. Bu zorlu performans testlerini geçemeyen pompalar yangın güvenlik sistemlerinde kullanılamaz.
Jokey, Elektrikli ve Dizel Pompa Kombinasyonu
Yönetmelikler gereği yangın pompaları yedekli çalışmak zorundadır. Sadece tek bir ana pompa ile sistemi güvence altına almak yasal değildir. Genellikle kurulan anahtar teslim bir pompa dairesi kurulumu projesinde şu üçlü set tercih edilir:
- Jokey Pompa: Tesisattaki küçük su sızdırmaları veya damlamalar sonucu düşen tesisat basıncını toparlamak için ilk çalışan küçük kapasiteli pompadır.
- Ana Elektrikli Pompa: Jokey pompanın kapasitesini aşan ani basınç düşüşlerinde (örneğin bir yangın dolabı kapağı açılıp su sıkıldığında) devreye girip asıl yangınla mücadele eden devasa motordur.
- Yedek Dizel Pompa: Yangın anında şebeke elektriğinin kesilmesi veya ana pompanın arızalanması senaryosuna karşılık %100 yedekli çalışan, elektrikten bağımsız yakıtla çalışan motordur.
Tesisinizin can damarı olan pompa odası çözümlerinde hataya yer yoktur. Tesisinize en uygun hidrolik kapasitelerin belirlenmesi ve uluslararası sertifikalara (UL/FM) sahip cihaz tedariği için Cenksan Yangın mühendislerimizle iletişime geçebilirsiniz.
