Olmayabilir. İstif yüksekliği, ürün türü veya raf düzeni değiştiğinde tasarım yoğunluğu ve başlık tipi yeniden kontrol edilmelidir. ESFR sistemlerde bu değişiklikler özellikle kritiktir.
Kocaeli Sprinkler Sistemi: Lojistik Depolardan Plastik Fabrikalarına Doğru Tip Seçimi
Kocaeli, yalnızca üreten değil, ürün depolayan ve dünyaya gönderen bir il. Kocaeli Sanayi Odası verilerine göre ilin dış ticaret hacmi Türkiye toplamının yaklaşık beşte birine ulaşıyor ve ilde 30’u aşkın liman ve iskele bulunuyor. Liman çevresindeki antrepolar, OSB’lerdeki yüksek raflı depolar ve plastik üretim tesisleri, yangın yükü yüksek alanlar. Bu alanlarda bir sprinkler sistemi, yangını büyümeden kontrol altına almanın temel yolu. Aşağıda Kocaeli sprinkler sistemi seçimini, ilin tesis tiplerine göre anlatıyoruz.
Kocaeli Tesislerinde Tip Seçimi
Liman arkası ve OSB depoları: ESFR
Yüksek raflı depolarda raf arası sprinkler yerine tavandan erken söndürme hedefleyen ESFR (Early Suppression Fast Response) başlıklar sık kullanılır. Bu başlıklar yüksek K faktörlü, büyük damla üreten ve hızlı tepki veren başlıklardır; amacı yangını yalnızca kontrol etmek değil, erken aşamada bastırmaktır. Ancak ESFR tasarımı; depo yüksekliği, istif şekli, ürün sınıfı ve tavan eğimi gibi koşullara sıkı sıkıya bağlıdır. Bu koşulları sağlamayan depolarda raf içi sprinkler gerekebilir. İzmit’teki Asım Kibar OSB’de depolama ve lojistik firmalarının da yer alması, ilin OSB’lerinde bu tip yapıların yaygınlığını gösteriyor.
Plastik ve ambalaj üretimi: yüksek yangın yükü
Gebze Plastikçiler OSB ve Gebze Güzeller OSB’de plastik üretimi yapan çok sayıda firma bulunuyor. Plastik granül, köpük ve ambalaj malzemesi, yandığında yüksek ısı ve yoğun duman üretir. Bu tür tesislerde tehlike sınıfı doğru belirlenmezse sistem yetersiz kalır; tasarım yoğunluğu ve çalışma alanı bu sınıfa göre hesaplanır.
Isıtılmayan alanlar: kuru sistem
Kartepe’nin yüksek kesimlerindeki tesisler, kışın ısıtılmayan yükleme rampaları, açık otoparklar ve saçak altları donma riski taşır. Borunun içinde su durursa donabilir ve patlayabilir. Bu alanlarda borularda basınçlı hava bulunan kuru sistemler kullanılır; başlık açıldığında hava boşalır ve su ardından gelir.
Su hasarına hassas alanlar: ön tepkili sistem
Arşiv ve değerli ekipman bulunan alanlarda boru içine suyun ancak algılama sisteminin yangını doğrulamasıyla girdiği ön tepkili (pre-action) sistem tercih edilir. Kazara başlık kırılmasında su boşalmaz.
Hızlı yayılan risk: baskın sistem
Açık başlıklı baskın (deluge) sistem, algılama sinyaliyle tüm başlıklardan aynı anda su verir. Yanıcı sıvı dolum alanları ve büyük yağlı trafolar tipik örneklerdir.
Başlık, Ampul ve K Faktörü
Sprinkler başlıkları montaj yönüne göre sarkık (pendent), dik (upright) ve yan duvar (sidewall) tiplerine ayrılır. Başlıktaki cam ampulün rengi açılma sıcaklığını gösterir; örneğin kırmızı ampul 68 °C’de patlar. Tavanı sıcak olan kazan daireleri veya fırın çevreleri gibi alanlarda daha yüksek sıcaklık dereceli başlıklar seçilir. K faktörü ise başlığın belirli basınçta ne kadar su vereceğini belirler; büyük K faktörü, aynı basınçta daha fazla su anlamına gelir. Tüm bu seçimlerin sistemi nasıl çalıştırdığını sprinkler sistemi nasıl çalışır yazımızda anlattık.
Alarm Vana İstasyonu: Sistemin Kontrol Noktası
Her sprinkler bölgesi bir alarm vana istasyonuna bağlanır. İstasyonda ana kesme vanası, alarm vanası, basınç göstergeleri, test ve drenaj hattı ile akış anahtarı bulunur. Bir başlık açıldığında su akışı alarm vanasını harekete geçirir ve hem mekanik hem elektrikli alarm verir. Büyük Kocaeli tesislerinde istasyonların bölge bölge ayrılması, bakım sırasında tüm tesisin korumasız kalmasını önler. Deprem kuşağında olunduğu için ana borularda sismik askı ve esnek bağlantı detayları da tasarımın parçası olmalıdır.
Tip ve standart ayrıntıları için sprinkler sistemi rehberimize, sistemin ihtiyaç duyduğu su rezervi için Kocaeli yangın su deposu sayfamıza göz atabilirsiniz.
Körfez Merkezli Proje Desteği
Cenksan’ın merkezi Körfez’de; Gebze’den Kartepe’ye kadar ilin farklı iklim ve sanayi koşullarını tanıyoruz. Deponuz ya da fabrikanız için doğru sprinkler sistemi tipini belirlemek ve projelendirmek üzere bizimle iletişime geçin. Mevcut sprinkler sistemi olan tesislerde, depo düzeni değiştiğinde sistemin yeterliliğini de birlikte değerlendirebiliriz.
Sık Sorulan Sorular
Donma riski olan alanlarda ıslak sistem önerilmez. Kuru sistem veya uygun başka çözümler tercih edilir; ısıtılan ve ısıtılmayan bölgeler ayrı istasyonlara bağlanabilir.
Ana ve dağıtım borularındaki askıların, esnek bağlantıların ve alarm vana istasyonunun durumu kontrol edilir. Sızıntı, eğilmiş boru veya hasarlı başlık varsa sistem test edilip onarılmadan tam koruma sağladığı varsayılmamalıdır.
Renk, başlığın açılma sıcaklığını gösterir. Ortam sıcaklığı yüksek alanlara düşük dereceli başlık takılırsa gereksiz açılma yaşanabilir; bu nedenle derece mahalle göre seçilir.
