Bir yapının yangına karşı ne kadar güvenli olacağı, sahada kaynak yapılmaya başlanmadan çok önce, bilgisayar başında ve kağıt üzerinde belirlenir. Çünkü hatalı tasarlanmış bir yangın sistemi, acil durumda hiçbir işe yaramayan tonlarca demir yığınından ibarettir. Binaların iskan (ruhsat) alabilmesi ve can güvenliğini sağlayabilmesi için itfaiye normlarına uygun bir yangın mekanik tesisat projesi çizilmesi yasal bir zorunluluktur. Peki, sadece bir tesisat borusu çiziminden ibaret olmayan, arkasında ciddi bir mühendislik matematiği barındıran bu yangın mekanik tesisat projesi nasıl çizilir? Sürecin adımlarına gelin yakından bakalım.
1. Adım: Risk Analizi ve Tehlike Sınıfının Belirlenmesi
Herhangi bir çizgi çekilmeden önce binanın DNA’sı çözülmelidir. Proje mühendisi binanın mimari planlarını (vaziyet planı, kat planları, kesitler) inceler. Binanın kullanım amacı nedir? Bir hastane mi, plastik üretim fabrikası mı yoksa bir konut mu? İçeride depolanacak malzemelerin yanıcılık derecesi (yangın yükü) nedir? Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereği bina; düşük, orta veya yüksek tehlike sınıfı olarak kategorize edilir. Çizilecek yangın mekanik tesisat projesi, belirlenen bu tehlike sınıfına göre şekillenecektir.
2. Adım: Hidrolik Hesaplamalar (Projenin Kalbi)
Bir yangın mekanik tesisat projesi çiziminde en kritik nokta hidrolik hesaplamalardır. Binanın en uzak ve en yüksek noktasında (en dezavantajlı bölge) bir yangın çıkarsa, o bölgedeki sprinkler başlıklarına veya yangın dolaplarına yeterli suyun, yeterli basınçla ulaşıp ulaşmayacağı hesaplanmalıdır. Bu hesaplamalar için;
- Tesisattaki boruların çapları ne olmalı?
- Boru sürtünme kayıpları ne kadar?
- Kaç tonluk bir yangın su deposuna ihtiyaç var?
- Yangın pompasının debisi (GPM) ve basıncı (Bar/mSS) ne olmalı?
gibi soruların yanıtları, NFPA 13 ve TS EN 12845 standartlarına uygun özel mühendislik yazılımları kullanılarak nokta atışı belirlenir.
3. Adım: Autocad veya Revit ile Proje Tasarımı
Hesaplamalar tamamlandıktan sonra işin tasarım boyutu başlar. Makine mühendisleri, Autocad (2D) veya Revit (3D BIM) gibi CAD programları kullanarak yangın hatlarını mimari planın üzerine işler. Ana dağıtım borularının (kolektörler) nereden geçeceği, branşman hatlarının dağılımı, sprinkler başlıklarının aralarındaki mesafeler (koruma yarıçapları), yangın dolaplarının kör nokta kalmayacak şekilde yerleşimi detaylı olarak çizilir. Ayrıca pompa dairesinin detaylı yerleşim planı da projeye eklenir.
4. Adım: Lejant, Kolon Şeması ve İtfaiye Onayı
Çizimler tamamlandıktan sonra projenin “okunabilir” olması için lejant (sembol açıklamaları) ve kolon şeması (sistemin dikey kesit profilini gösteren diyagram) projeye eklenir. Proje dosyası, hesap raporlarıyla birlikte çıktı alınarak, ilgili belediyenin İtfaiye Daire Başkanlığı’na onaya sunulur. İtfaiye yetkilileri projeyi yönetmeliklere uygunluk açısından denetler ve onay verir. Onaylanan proje, sahada imalat yapacak olan mekanik taahhüt ekiplerine teslim edilir.
İşletmenizin iskan ve ruhsat süreçlerinde sorun yaşamamak, sigorta poliçelerinde avantaj sağlamak ve en önemlisi tesisinizi gerçek anlamda güvene almak için Cenksan Yangın bünyesindeki uzman mühendis kadromuzdan profesyonel proje çizim ve danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.
